Czas czytania: 7 minut
Aktualnie do ISS (wysokość: 413-422 km) zadokowane są:
– Sojuz MS-28; pojazd nr 753 (rosyjski statek załogowy, Roskosmos);
– Cargo Dragon C211 (misja CRS-33; amerykański statek towarowy, SpaceX);
– Cygnus NG-23 – William „Willie” C. McCool (amerykański statek towarowy, Northrop Grumman);
– Progress 92 (misja: MS-31; rosyjski statek towarowy, Roskosmos);
– Progress 93 (misja: MS-32; rosyjski statek towarowy, Roskosmos)
– HTV-X1 (japoński statek towarowy, JAXA).
Aktualnie do Tiangong (wysokość: 386-391 km) zadokowane są:
– Shenzhou 22 (chiński statek załogowy, CMSA);
– Tianzhou 9 (chiński statek towarowy, CNSA).
Pojazdy w kosmosie:
– amerykański wahadłowiec wywiadowczy X-37B; Vehicle 1 (Orbita: LEO; wysokość 331-342 km);
– demonstrator technologii prywatnej stacji kosmicznej: Haven Demo (wysokość: 513-520 km);
– Tesla Roadster Elona Muska (Aktualne Odległości ~: 1,3 AU do Słońca; 2 AU do Ziemi; 1,2 AU do Marsa).
Obecne załogi w kosmosie (lista ze zdjęciami: https://whoisinspace.com):
Sojuz MS-28 – regularna misja załogowa na stację kosmiczną ISS (Międzynarodowa Stacja Kosmiczna)
Statek Sojuz MS-28; pojazd nr 753 – Port Dokowania: nadir, moduł Rassvet (MRM-1)
Sergey Kud-Sverchkov – 2 lot – dowódca misji z ramienia Roskosmosu – został dowódcą całej stacji po ceremonii „przekazania kluczy” 12.01.2026. Magister inżynierii rakietowej. Ukończył Moskiewski Państwowy Uniwersytet Techniczny. Jest cywilnym dowódcą misji i członkiem korpusu kosmonautów Korporacji Państwowej ds. Działalności Kosmicznej (Roskosmos).
Sergey Mikayev – 1 lot – inżynier pokładowy z ramienia Roskosmosu. Ukończył Krasnodarską Wyższą Wojskową Szkołę Lotnictwa. Obecnie kosmonauta doświadczalny korpusu kosmonautów Roskosmosu. Pilot wojskowy 1 klasy. Posiada stopień podpułkownika.
Christopher Williams – 1 lot – inżynier pokładowy z ramienia NASA, fizyk medyczny. Posiada doktorat z fizyki z Massachusetts Institute of Technology i certyfikat specjalisty z fizyki medycznej. Jest cywilnym członkiem załogi.
Na chwilę obecną, członkowie tej misji to jedyne osoby na ISS po przedwczesnym powrocie SpaceX Crew-11.
Po zadokowaniu misji Sojuz MS-28 mieliśmy bezprecedensową sytuację, kiedy wszystkie porty dokowania ISS były zajęte.
Podczas startu rakiety Sojuz-2.1a wynoszącej statek orbitalny, doszło do częściowego zawalenia się ruchomej wieży serwisowej w rowie przeciwpożarowym pod platformą w kompleksie startowym 31/6, Kosmodrom Bajkonur. Katastrofa ma poważne konsekwencje logistyczne dla Rosji. Platforma była/jest strategicznym miejscem rosyjskich startów załogowych na ISS (oraz w dużej mierze także towarowych). Dla Rosji szczęściem w nieszczęściu jest to, że załoga już wystartowała, a następne starty towarowe z Rosji są planowane na marzec-kwiecień. Rosja ma więc trochę czasu na naprawy. Utrata tego stanowiska poważnie zagroziłaby jej zdolnościom załogowych i towarowych startów na ISS – przynajmniej w najbliższej perspektywie.
15.01.2026 – na Ziemię powróciła kapsuła statku Crew Dragon C206 – Endeavour, wraz z całą 4-osobową załogą (opis załogi tutaj: https://ekliptykos.com/2025/08/12/raport-zalogowy/). Pierwotnie misja SpaceX Crew-11 miała zakończyć się dopiero w okolicach 20.02.2026. Jednak 8.01.2026 odwołano zaplanowane na ten dzień prace na zewnątrz ISS (tzw. EVA – aktywność pozapojazdowa). NASA podała, że zaplanowany spacer kosmiczny został odwołany w związku z problemami zdrowotnymi jednego z astronautów – ze względu na ochronę danych osobowych nie podano o którego członka załogi chodzi, ani jakie to „przyczyny zdrowotne”. Podano jedynie, że jego stan jest stabilny. Ostatecznie (również 8.01.) NASA poinformowała o powrocie całej załogi na Ziemię. W czasach ISS, był to pierwszy przypadek wcześniejszego odwołania całej misji z powodów medycznych. Ogólnie w kosmosie pozostało 6 osób: 3 na ISS i 3 na chińskiej stacji Tiangong. Prace naukowe na ISS są prowadzone dalej, ale liczba osób nie jest wystarczająca, aby utrzymać wysoką wydajność stacji.
22.01.2026 – odbył się załogowy, turystyczny lot w ramach programu New Shepard, misja NS-38, rakieta New Shepard. Start: suborbitalna platforma startowa, Port Kosmiczny Launch Site One (znany jako Corn Ranch). Wysokość ok. 106 km.
17 lot stopnia NS4 – udane lądowanie na północnym lądowisku Corn Ranch.
16 lot kapsuły załogowej RSS First Step – udany powrót i lądowanie na firmowym poligonie Blue Origin – pustynia w Teksasie, okolice Van Horn.
Załoga:
– Timothy Drexler – 1 lot – USA, przedsiębiorca budowlany, posiada uprawnienia pilota śmigłowca i pilota samolotowego;
– Dr Linda Edwards – 1 lot – USA, emerytowana certyfikowana położna i ginekolog, podróżniczka (40+ krajów), działaczka na rzecz ochrony dzikiej przyrody, utytułowana jeźdźczyni;
– Alain Fernandez – 1 lot – Francja, międzynarodowy deweloper i inwestor nieruchomości; wcześniej instruktor nurkowania (m.in. Europa i Polinezja Francuska);
– Alberto Gutiérrez – 1 lot – Hiszpania, przedsiębiorca, podróżnik (100+ krajów), twórca przewodników;
– Jim Hendren – 1 lot – USA, emerytowany pułkownik Sił powietrznych USA, pilotował m.in.
F-15, przedsiębiorca, licencjonowany pilot cywilny FAA. Zaangażowany również politycznie;
– Dr Laura Stiles – 1 lot – USA, pracownica i inżynier lotniczy w Blue Origin. Obecnie dyrektor ds. operacji startowych New Shepard w Blue Origin. Posiada specjalizacje w astrodynamice i nawigacji satelitarnej. Rekordzistka w skokach spadochronowych (2 rekordy świata w formacjach wielkoformatowych). Pasjonatka sportu.
Dołączyła do załogi NS-38 po tym, gdy Andrew Yaffe niespodziewanie wycofał się z lotu z przyczyn zdrowotnych.
WIEŚCI Z EKLIPTYKI
a) https://www.china-in-space.com/p/uncrewed-shenzhou-20-spacecraft-returns – dnia 19.01.2026 na Ziemię powróciła kapsuła statku kosmicznego Shenzhou-20. Kapsuła uległa uszkodzeniu w skutek zderzenia z śmieciami kosmicznymi. O incydencie szerzej piszę tu: https://ekliptykos.com/2025/11/08/wiesci-z-ekliptyki/ . Kapsuła wylądowała na lądowisku Dongfeng (Dongfeng landing site). Strefa znajduje się niedaleko kosmodromu Jiuquan Satellite Launch Center w Mongolii Wewnętrznej (chiński region autonomiczny). Lądowanie oczywiście bez załogi. Na pokładzie znajdował się ładunek obejmujący: zakończone eksperymenty naukowe, rzeczy osobiste załogi oraz starą wersję kombinezonu kosmicznego Feitian. Kapsuła zostanie teraz poddana gruntownej analizie, aby zminimalizować ryzyko podobnych incydentów w przyszłości. Pewne prace poprawiające ochronę termiczną i szczelność zostały przeprowadzone jeszcze na orbicie, aby umożliwić powrót kapsuły w całości na Ziemię. Na stacji Tiangong znajduje się aktualnie 3 tajkonautów misji Shenzhou 21.
b) https://nasaspacenews.com/2026/01/spacex-lowering-orbits/ – gigantyczna operacja logistyczna ogłoszona w Nowy Rok: 1.01.2026. SpaceX planuje przeprowadzenie obniżenia wysokości orbit aż ok. 4400 Starlinków (dokładna liczba Starlinków, które przejdą procedurę nie jest znana). Docelowo wysokość orbit satelitów największej (jak dotąd) megakonstelacji komunikacyjnej ma wynieść 480 km. Starlinki orbitują na różnych wysokościach, ale aktualna średnia wynosi ok. 550 km. Kolosalna operacja ma zakończyć się do końca 2026r. Celem jest skrócenie naturalnego czasu rozpadu orbit (LEO) nawet o 80%. Ale dlaczego skracać żywotność satelitów na orbicie? Ma to zapobiegać gromadzeniu się śmieci na niskich orbitach okołoziemskich.
Pod koniec ubiegłego roku 29.12 odbyło się nieformalne spotkanie Rady Bezpieczeństwa ONZ, gdzie Chiny przedstawiły zarzuty wobec SpaceX o działania stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa na niskich orbitach okołoziemskich. Zarzuty obejmowały nieformalną skargę dotyczącą rozwoju sieci Starlink, jako krytycznego zagrożenia dla bezpieczeństwa w nawigowaniu pojazdami na orbitach. Do zaognienia sytuacji z pewnością przyczyniła się sytuacja z 10.12.2025, kiedy jeden z chińskich satelitów minął się z satelitą Starlink o zaledwie 200m!
W odpowiedzi na te zarzuty SpaceX ogłosiło swoją wielką akcję obniżenia wysokości orbit.
Problem zagęszczenia obiektów na orbitach LEO jest wyraźny i z pewnością będzie się pogłębiał. ONZ również dostrzega problem, a propozycja regulacji ruchu orbitalnego ma pojawić się jeszcze w tym roku. Trzeba jednak mieć z tyłu głowy, że akurat ten konkretny spór ma mocny akcent polityczny. SpaceX odzyskuje m.in. pierwsze stopnie swoich rakiet oraz owiewki. Ponadto Chiny również rozwijają megakonstelacje łącznościowe.
Przepychanka w kosmosie trwa. Olbrzymia operacja jaką podjęło SpaceX jest czymś w rodzaju ucieczki do przodu. Firma chce zademonstrować chęć zmian i podjęcie aktywnych działań, zanim pojawią się potencjalnie niekorzystne rozwiązania prawne.
c) https://universemagazine.com/en/damage-to-nasas-key-antenna-could-complicate-flights-to-the-moon/ – NASA dysponuje zarządzaną przez Jet Propulsion Laboratory (JPL) siecią komunikacyjną (tzw. Deep Space Network). Umożliwia ona kontakt z urządzeniami i pojazdami poza orbitami okołoziemskimi.
Kluczową rolę w tej sieci odgrywają anteny w ośrodkach:
– Goldstone Deep Space Communications Complex – Kalifornia
– Madrid Deep Space Communications Complex – Hiszpania
– Canberra Deep Space Communication Complex – Australia.
Istnieją 3 anteny (70m), które na chwilę obecną umożliwiają komunikację z pojazdami w głębszej przestrzeni Układu Słonecznego – po jednej na każdy z wyżej wymienionych ośrodków (istnieją co prawda dużo większe radioteleskopy, ale – zazwyczaj – nie służą one do komunikacji).
Jedna z tych anten (antena DSS-14 w Goldstone – 70-metrowa „Mars antenna” / Goldstone Solar System Radar) uległa poważnemu uszkodzeniu w skutek nadmiernego przechyłu. Uszkodzeniu uległy kable oraz system przeciwpożarowy – układy anteny zostały zalane. Eksperci wskazują, że awaria nastąpiła w bardzo niefortunnym momencie, przed planowanym załogowym lotem okołoksiężycowym Artemis II. Uszkodzenie spowoduje obciążenie innych, mniej wydajnych, anten systemu DNS, a to z kolei doprowadzi do problemów komunikacyjnych z innymi misjami realizowanymi aktualnie w dalszych obszarach Układu Słonecznego, np. misjami marsjańskimi.
Co prawda antena ta i tak miała zostać wyłączona i przejść dwuletnią modernizację od sierpnia 2026, ale moment przedwczesnego wyłączenia jej z eksploatacji jest bardzo zły.
Ciekawostka: jedna z 70m anten „wielkiej trójki”: DSS-43 w Canberze (Deep Space Station 43, Canberra 70 m antenna, „Ballima”) to aktualnie JEDYNA antena na świecie, umożliwiająca pełną dwustronną komunikację z oboma Voyagerami. Jest to strategiczna antena całej DSN.
d) https://space24.pl/satelity/obserwacja-ziemi/creotech-potwierdza-dzialanie-satelitow-piast – Na koniec pozytywny akcent z Polski. Satelity PIAST uzyskały identyfikatory w amerykańskim systemie Norad ID. Wszystkie najważniejsze systemy platformy HyperSat działają prawidłowo. Satelity przesłały już swoje pierwsze zdjęcia obserwacyjne. Jest to niewielka konstelacja demonstracyjnych satelitów obserwacyjnych o których szerzej tu: https://ekliptykos.com/2025/08/16/satelity-w-sluzbie-panstwa/ . Oby tak dalej.